Televizyonun sürekli açık olması bazı evlerde o kadar alışılmış bir durumdur ki bir süre sonra televizyon gerçekten izlenmese bile kapatmak akla gelmeyebilir. Sabah kahvaltısı hazırlanırken haberler açılır, öğleden sonra başka işler yapılırken bir program devam eder, akşam yemeğinden sonra ise televizyon yeniden evin arka plan sesine dönüşür. Kimse ekrana dikkatlice bakmıyor olsa bile ses ve görüntü günün önemli bir bölümünde evin içinde kalabilir.
- 1. Televizyon ne zaman arka plan sesine dönüşür
- 2. Sessiz bir ev başlangıçta garip gelebilir
- 3. Konuşmalar fark edilmeden bölünebilir
- 4. Yemek masasında televizyon açık olduğunda ne değişir
- 5. Çocuk oyun oynarken televizyonun açık olması
- 6. Evde oyun zamanı ile televizyon zamanı birbirinden ayrılabilir
- 7. Televizyon açıkken ev işleri daha kolay mı geliyor
- 8. Televizyonun açık olması birlikte vakit geçirmek anlamına gelmez
- 9. Sabah televizyonu evden çıkış düzenini değiştirebilir
- 10. Akşam televizyonu evin kapanış saatini uzatabilir
- 11. Kumandaya ilk uzanan kişi olmak bir alışkanlık olabilir
- 12. Televizyon izlenecekse birlikte seçim yapmak daha anlamlı olabilir
- 13. Yetişkinlerin televizyon alışkanlığı da çocukların gördüğü düzenin parçasıdır
- 14. Bir anda tamamen kapatmak zorunda değilsiniz
- 15. Televizyon yerine her an yeni bir etkinlik bulmak da gerekmiyor
- 16. Televizyon kapandığında telefonlara geçiliyorsa tablo değişmeyebilir
- 17. Çocuğun televizyonu kapatmakta zorlandığı anlar ayrıca ele alınabilir
- 18. Hafta sonu televizyon düzeni hafta içinden farklı olabilir
- 19. Misafir geldiğinde televizyonu açık bırakmak gerçekten gerekli mi
- 20. Evde küçük televizyonsuz alanlar oluşturulabilir
- 21. Televizyonu kapatınca evde nelerin değiştiğine bakın
- 22. Amaç televizyonu evden çıkarmak değil yerini belirlemek
Televizyon izlemek tek başına olumsuz bir alışkanlık değildir. Ailece sevilen bir filmi izlemek, belirli bir programı takip etmek veya günün sonunda kısa süre dinlenmek için ekran karşısına geçmek günlük hayatın doğal bir parçası olabilir. Buradaki asıl fark, televizyonun bilinçli olarak izlenmesi ile kimse izlemediği hâlde sürekli açık bırakılması arasında ortaya çıkar.
Arka planda devam eden ses zamanla fark edilmese bile sohbetlerden yemek saatlerine, çocukların oyunlarından ev işlerine kadar pek çok günlük etkinliğin içine karışabilir. Bu nedenle televizyonu tamamen kaldırmak yerine ne zaman gerçekten izlendiğini ve ne zaman yalnızca alışkanlık nedeniyle açık kaldığını fark etmek daha kullanışlı bir başlangıç olabilir.
Televizyon ne zaman arka plan sesine dönüşür
Bir televizyon programını seçip oturarak izlemek ile televizyon açıkken başka işlerle ilgilenmek aynı durum değildir. Birincisinde kişi ne izleyeceğine karar verir ve dikkatini belirli bir süre ekrana yöneltir. İkincisinde ise televizyon evin içinde sürekli devam eden bir ses ve görüntü kaynağı hâline gelir.
Örneğin yemek hazırlanırken televizyon açık olabilir ancak mutfaktaki hiç kimse programı gerçekten takip etmeyebilir. Çocuk yerde oyuncaklarıyla oynarken ekrana yalnızca zaman zaman bakabilir. Yetişkinler sohbet ederken televizyondan gelen yüksek bir ses nedeniyle konuşmalarına kısa süreli ara verebilir.
Bunların hiçbiri tek başına büyük bir sorun anlamına gelmez. Fakat aynı düzen sabahtan akşama kadar tekrarlandığında televizyon evde yapılan hemen her etkinliğin arkasında bulunan sabit bir uyaran hâline gelebilir.
Sessiz bir ev başlangıçta garip gelebilir
Televizyon uzun süredir sık kullanılan bir evde kapatıldığında ortamın bir anda fazla sessiz geldiği fark edilebilir. Bazı insanlar yemek hazırlarken, temizlik yaparken veya tek başına otururken arka planda konuşma sesi duymaya alışmıştır. Bu nedenle televizyonu açmak gerçekten program izleme isteğinden çok sessizliği dolduran bir alışkanlığa dönüşebilir.
Bu alışkanlığı fark etmek için birkaç gün boyunca televizyonun hangi anlarda açıldığına bakmak yeterlidir. Açıldıktan sonra gerçekten izleniyor mu? Yoksa evde başka işler devam ederken saatlerce kendi kendine mi çalışıyor?
Televizyonun açılma nedenini fark etmek, onu yasaklamaktan daha gerçekçi bir yaklaşım olabilir. Çünkü amaç evde mutlak sessizlik oluşturmak değil, ekranın ne zaman kullanılacağı konusunda daha bilinçli davranmaktır.
Konuşmalar fark edilmeden bölünebilir
Evde sohbet ederken televizyon açıksa ekrandaki ani bir ses, müzik veya dikkat çekici görüntü konuşmanın akışını değiştirebilir. Bir aile üyesi bir şey anlatırken diğerinin gözü birkaç saniyeliğine ekrana kayabilir. Ardından konuşmaya geri dönülse bile sohbetin ritmi kesilmiş olabilir.
Bu durum özellikle günün sonunda herkesin kısa bir süre bir araya gelebildiği evlerde daha belirgin hâle gelebilir. Çocuk okulda yaşadığı bir olayı anlatırken televizyondaki program devam ediyorsa yetişkinin dikkati iki farklı yere bölünebilir. Benzer şekilde eşlerden biri gününü anlatırken diğerinin gözü ekrana kayabilir.
Burada televizyonun her konuşmayı bozduğu söylenemez. Ancak önemli veya sakin bir sohbet yapılacağı zaman ekranı kapatmak, konuşmaya ayrılan dikkati artırabilecek basit bir ev alışkanlığıdır.
Aile üyelerinin birbirini dinlediği zamanların günlük yaşamdaki önemiyle ilgili Aile İçi İletişim içeriğine de göz atabilirsiniz.
Yemek masasında televizyon açık olduğunda ne değişir
Akşam yemeği bazı evlerde aile bireylerinin aynı anda aynı yerde bulunduğu nadir zamanlardan biridir. Günün büyük bölümü okulda, işte veya farklı sorumluluklarla geçtiğinde sofrada geçirilen yarım saat bile ortak zaman yaratabilir.
Televizyon yemek boyunca açıksa sohbet doğal olarak ikinci plana geçebilir. Masadaki kişiler bir yandan birbirleriyle konuşurken bir yandan ekrandaki haberi, diziyi veya yarışmayı takip etmeye çalışabilir. Bazen televizyonun sesi konuşmayı bastırdığı için sesler yükselmeye başlayabilir.
Bunun yerine televizyon belirli programlar dışında yemek sırasında kapalı tutulabilir. Bu bir “ekran yasağı” olarak değil, sofranın farklı bir amaç için kullanılması şeklinde düşünülebilir. Böylece yemek zamanı yalnızca karın doyurulan değil, günün nasıl geçtiğinin konuşulabildiği kısa bir ortak mola hâline gelebilir.
Çocuk oyun oynarken televizyonun açık olması
Küçük çocuklar televizyonu doğrudan izlemiyor gibi görünse de hareketli görüntüler ve değişen sesler zaman zaman dikkatlerini ekrana çekebilir. Oyuncaklarıyla oynayan bir çocuk kısa süre televizyona bakıp ardından oyununa dönebilir. Bu geçiş gün içinde birçok kez tekrarlanabilir.
Arka plan televizyonu üzerine yapılan araştırmalarda da özellikle küçük çocukların oyun ve aile etkileşimleri sırasında televizyonun açık olduğu ve kapalı olduğu ortamlar arasında farklılıklar gözlenmiştir. Bu nedenle çocuğun “zaten televizyona bakmadığı” düşüncesi, ekranın ortam üzerindeki etkisini değerlendirmek için tek ölçüt olmayabilir.
Çocuğun oyuncaklarıyla oynadığı, resim yaptığı veya başka bir etkinliğe yoğunlaştığı zamanlarda televizyonu kapatmak daha sakin bir ortam sağlayabilir. Böylece evde aynı anda birden fazla uyaran oluşturmak yerine yapılan etkinliğe alan açılmış olur.
Evde oyun zamanı ile televizyon zamanı birbirinden ayrılabilir
Televizyon sürekli açık olduğunda çocuk açısından ekran zamanı ile ekransız zaman arasındaki sınır belirsizleşebilir. Kendisi programı seçmemiş olsa bile televizyon sürekli ortamda bulunduğu için ekran ev yaşamının değişmez bir parçası gibi görünebilir.
Bunun yerine televizyon belirli bir amaçla açılabilir. Örneğin ailece bir çizgi film veya film seçilir, izleme bittikten sonra ekran kapatılır ve başka etkinliğe geçilir. Böylece televizyon gün boyu devam eden arka plan sesi olmaktan çıkarak belirli bir etkinliğe dönüşür.
Bu yaklaşım “televizyon hiç açılmamalı” düşüncesinden oldukça farklıdır. Asıl amaç izlenen içeriği ve zamanı daha görünür hâle getirmektir.
Televizyon açıkken ev işleri daha kolay mı geliyor
Bazı yetişkinler ütü yaparken, yemek hazırlarken veya evi toplarken televizyonun açık olmasını sever. Arka plandaki ses rutin işleri daha az monoton hissettirebilir. Bu nedenle televizyonun her arka plan kullanımını gereksiz olarak değerlendirmek de doğru olmayabilir.
Fakat burada küçük bir ayrım yapılabilir. Kişi gerçekten belirli bir programı dinliyor veya takip ediyorsa televizyon bilinçli bir tercihtir. Televizyon yalnızca açılmış olduğu için saatlerce çalışıyorsa alışkanlık devreye girmiş olabilir.
Bazen televizyon yerine müzik, radyo, podcast veya sessizlik tercih edilebilir. Bazen de televizyon açık bırakılabilir. Önemli olan evdeki her boşluğu otomatik olarak ekran sesiyle doldurmak zorunda olmadığımızı fark etmektir.
Televizyonun açık olması birlikte vakit geçirmek anlamına gelmez
Aile üyeleri aynı salonda oturduğunda fiziksel olarak birlikte olabilir. Fakat bir kişi televizyon izlerken diğeri telefonuyla ilgileniyor, başka biri bilgisayar kullanıyor ve çocuk kendi oyununu oynuyorsa ortak bir etkinlik gerçekleşmeyebilir.
Bu durum yanlış değildir. Aile üyelerinin her dakika birbirleriyle ilgilenmesi gerekmez. Aynı ortamda herkesin kendi işiyle uğraştığı sakin zamanlar da ev yaşamının doğal bir parçasıdır.
Ancak ailece zaman geçirilmek istendiğinde yalnızca aynı odada bulunmanın yeterli olmadığı fark edilebilir. Bazen televizyonu kapatıp kısa bir sohbet etmek, birlikte masa hazırlamak, oyun oynamak veya çay içmek daha belirgin bir ortak zaman yaratabilir.
Evde ortak zamanı artırabilecek farklı fikirler için Ailece Kaliteli Zaman Geçirmek Evde de Mümkün yazısını inceleyebilirsiniz.
Sabah televizyonu evden çıkış düzenini değiştirebilir
Sabah saatleri birçok evde günün en yoğun bölümüdür. Kahvaltı hazırlanır, kıyafetler giyilir, çantalar kontrol edilir ve belirli bir saatte evden çıkılması gerekir. Televizyon bu sırada açık olduğunda ilgi çekici bir görüntü hazırlık sürecini zaman zaman bölebilir.
Çocuk giyinirken ekrana bakmak için durabilir. Yetişkin haberleri takip ederken hazırlaması gereken bir şeyi birkaç dakika erteleyebilir. Küçük gecikmeler biriktiğinde sabah telaşı artabilir.
Bu nedenle özellikle acele edilen sabahlarda televizyonun ne zaman açılacağını değiştirmek denenebilir. Örneğin hazırlanma tamamlanmadan ekran açılmayabilir veya televizyon sabah rutininin tamamen dışında tutulabilir. Her evin programı farklı olduğu için tek bir kural yerine günlük akışa uygun düzen tercih edilebilir.

Salonda televizyon açıkken günlük yaşamına devam eden aile
Akşam televizyonu evin kapanış saatini uzatabilir
Akşam saatlerinde televizyon izlemek birçok kişi için dinlenme biçimidir. Ancak bir programın ardından başka bir program başladığında veya televizyon açık bırakıldığı için izleme süresi fark edilmeden uzadığında yatma hazırlıkları gecikebilir.
Özellikle ertesi gün okul veya iş varsa “şunu da izleyelim” düşüncesi akşam programının ileri kaymasına neden olabilir. Çocukların pijamalarını giymesi, dişlerini fırçalaması veya odalarına geçmesi beklenenden daha geç saate kalabilir. Yetişkinler de mutfak düzenini veya ertesi güne hazırlanmayı erteleyebilir.
Televizyon için net bir kapanış anı belirlemek, akşamın geri kalanının daha öngörülebilir ilerlemesine yardımcı olabilir. Bunun her gün aynı dakika olması şart değildir. Önemli olan televizyonun kendiliğinden gecenin sonuna kadar açık kalmamasıdır.
Kumandaya ilk uzanan kişi olmak bir alışkanlık olabilir
Eve girildiğinde ışığı açmak kadar otomatik biçimde televizyonu açmak mümkün olabilir. Kişi ne izleyeceğine daha karar vermeden kumandaya uzanıyorsa davranış büyük ölçüde alışkanlıkla gerçekleşiyor olabilir.
Bunu değiştirmek için karmaşık kurallar gerekmeyebilir. Eve geldikten sonra ilk yarım saati televizyonsuz geçirmek, önce yemek veya çay hazırlamak ya da ekranda izlenecek bir şey seçilmeden televizyonu açmamak gibi küçük değişiklikler denenebilir.
Birkaç gün sonra televizyonun gerçekten hangi saatlerde istendiği daha kolay fark edilebilir. Belki de düşünüldüğü kadar uzun süre açık kalmasına ihtiyaç yoktur.
Televizyon izlenecekse birlikte seçim yapmak daha anlamlı olabilir
Televizyonu sürekli açık bırakmak yerine “Bu akşam ne izleyeceğiz?” diye karar vermek ekran kullanımını daha bilinçli hâle getirebilir. Ailece film seçilebilir, belirli bir program takip edilebilir veya herkesin sevdiği bir içerik için ortak zaman oluşturulabilir.
Böyle bir yaklaşım televizyonu evin arka planından çıkarıp belirli bir etkinliğe dönüştürür. Program bittiğinde televizyonun kapatılması da daha doğal olur.
Çocukların bulunduğu evlerde izlenecek içeriğin yaşa uygun olması ve yetişkinlerin ne izlendiğini bilmesi de önemlidir. Televizyonun yalnızca açık olması nedeniyle sıradaki programın otomatik biçimde devam etmesi yerine içerik seçiminin bilinçli yapılması daha kontrollü bir düzen sağlar.
Yetişkinlerin televizyon alışkanlığı da çocukların gördüğü düzenin parçasıdır
Evde ekran kuralları yalnızca çocuklara yönelik olduğunda uygulanması zorlaşabilir. Çocuğa “Televizyonu kapat” denilirken yetişkinler günün büyük bölümünde televizyonu açık bırakıyorsa verilen mesaj ile günlük uygulama birbirinden farklı görünebilir.
Bu nedenle televizyon düzenini yalnızca çocuğun ekran süresi üzerinden değerlendirmek yerine bütün evin alışkanlığına bakmak daha yararlı olabilir. Televizyon ne zaman açılıyor? Kim açıyor? Kim gerçekten izliyor? Yemek sırasında kapatılıyor mu? Kimse izlemiyorken çalışmaya devam ediyor mu?
Bazen sorun çocuğun televizyon istemesinden çok, televizyonun zaten evde sürekli açık bulunması olabilir.
Bir anda tamamen kapatmak zorunda değilsiniz
Televizyon yıllardır uzun saatler açık kalıyorsa bir günde tamamen farklı bir düzene geçmek zorlayıcı gelebilir. Bunun yerine televizyonsuz küçük zaman dilimleri oluşturmak daha uygulanabilir olabilir.
İlk olarak yemek saatinde televizyon kapatılabilir. Ardından çocukların oyun oynadığı belirli bir zaman ekransız bırakılabilir. Daha sonra sabah hazırlığı veya akşamın son bölümü televizyonsuz geçirilebilir.
Bu küçük değişikliklerden hangisinin aileye iyi geldiğine bakılarak düzen devam ettirilebilir. Her ev için aynı saatlerin veya aynı kuralların uygun olması gerekmez.
Televizyon yerine her an yeni bir etkinlik bulmak da gerekmiyor
Televizyon kapatıldığında özellikle çocukların hemen “Şimdi ne yapacağım?” demesi mümkündür. Bu durumda ebeveynin her seferinde yeni bir etkinlik hazırlaması gerekmez. Çocuğun kendi oyuncaklarına dönmesi, kitaplarına bakması, resim yapması veya kısa süre ne yapacağını düşünmesi günlük hayatın doğal bir parçası olabilir.
Televizyonsuz zamanın mutlaka büyük bir aile etkinliğiyle doldurulması gerektiği düşünülürse ekranı kapatmak ebeveyn açısından yeni bir görev hâline gelebilir. Oysa amaç sürekli eğlence üretmek değildir.
Bazen evin daha sakin olması yeterlidir. Çocuk kendi oyununu kurarken yetişkin yemek yapabilir, kitap okuyabilir veya günlük işlerini sürdürebilir.
Televizyon kapandığında telefonlara geçiliyorsa tablo değişmeyebilir
Evde televizyonun kapatılması tek başına ortak zamanı artırmayabilir. Televizyon kapandıktan hemen sonra herkes telefonuna, tabletine veya bilgisayarına yöneliyorsa yalnızca kullanılan ekran değişmiş olur.
Bu nedenle belirli zamanları “televizyonsuz” değil daha geniş anlamda “ortak zaman” olarak düşünmek faydalı olabilir. Örneğin akşam yemeği boyunca bütün ekranların masadan uzak tutulması veya kısa bir aile sohbetinde telefonların kenara bırakılması düşünülebilir.
Burada yine gün boyu bütün cihazları kaldırmak gibi katı bir hedef gerekmez. Küçük ama belirgin ekran molaları günlük hayatın içine daha kolay yerleşebilir.
Çocuğun televizyonu kapatmakta zorlandığı anlar ayrıca ele alınabilir
Arka planda açık televizyon ile çocuğun seçtiği bir programı izleme süresi aynı konu değildir. Bazen çocuk televizyonu, tableti veya başka bir ekranı bırakmak istemeyebilir. Bu durumda ekran başlamadan önce ne kadar süreceğinin konuşulması ve kapanışın öngörülebilir olması günlük düzeni kolaylaştırabilir.
Özellikle ekran kapanışlarında zorlanılan durumlarda konuyu yalnızca televizyonun sürekli açık kalması üzerinden değerlendirmek yeterli olmayabilir. Bunun için Tablet Kapatılınca Öfkelenen Çocuk İçin Ne Yapılmalı içeriğindeki günlük rutin önerilerine de göz atabilirsiniz.
Hafta sonu televizyon düzeni hafta içinden farklı olabilir
Hafta sonlarında evde geçirilen süre arttığı için televizyon daha uzun süre açık kalabilir. Sabah bir programla başlayan ekran kullanımı öğleden sonraya kadar devam edebilir. Kimse saatler boyunca televizyon izlemese bile cihaz evin arka planında çalışmayı sürdürebilir.
Hafta sonunu tamamen televizyonsuz geçirmek gerekmez. Ailece film izlemek veya sevilen programlara zaman ayırmak hafta sonunun keyifli bir parçası olabilir. Bunun yanında dışarı çıkmak, ev işlerini birlikte yapmak, yemek hazırlamak, oyun oynamak veya herkesin kendi işiyle ilgilendiği sessiz zamanlar da günün içinde bulunabilir.
Televizyonun günün tamamını birbirine bağlayan arka plan sesi yerine belirli zamanlarda kullanılan bir araç olması daha dengeli bir ev düzeni oluşturabilir.
Misafir geldiğinde televizyonu açık bırakmak gerçekten gerekli mi
Bazı evlerde misafir geldiğinde bile televizyon alışkanlık gereği açık kalır. Sohbet devam ederken ekran arka planda çalışır ve kimsenin izlemediği bir program saatlerce sürebilir.
Misafirlik sırasında televizyonun kapatılması sohbetin daha rahat ilerlemesini sağlayabilir. Özellikle uzun süredir görüşülmeyen aile üyeleri veya arkadaşlar bir araya geldiğinde televizyonun ortamın merkezinde bulunmasına ihtiyaç olmayabilir.
Elbette birlikte maç, film veya özel bir program izlemek için buluşulduysa durum farklıdır. Buradaki ayrım yine aynıdır: Televizyon gerçekten ortak etkinliğin bir parçası mı, yoksa yalnızca açık kalmaya alışıldığı için mi çalışıyor?
Evde küçük televizyonsuz alanlar oluşturulabilir
Televizyon kullanımını düzenlemek için mutlaka ayrıntılı bir çizelge hazırlamak gerekmez. Bazı alanların veya zamanların ekransız kalması yeterli olabilir. Yemek masası bunlardan biri olabilir. Çocukların oyun köşesi veya ailece sohbet edilen belirli bir zaman da televizyonsuz tutulabilir.
Böylece televizyonun nerede ve ne zaman kullanılacağı daha belirgin hâle gelir. Bu yaklaşım, ekranı tamamen yasaklamadan evin her anına yayılmasını önlemeye yardımcı olabilir.
Kuralların uygulanabilir olması önemlidir. Evde kimsenin sürdüremeyeceği kadar katı kararlar almak yerine gerçekten günlük yaşama uyabilecek birkaç basit alışkanlık seçmek daha gerçekçi olur.
Televizyonu kapatınca evde nelerin değiştiğine bakın
Her ailenin yaşam biçimi farklı olduğu için televizyonun etkisini anlamanın en kolay yollarından biri küçük bir deneme yapmaktır. Örneğin birkaç gün boyunca yemek sırasında televizyon kapatılabilir. Başka bir gün çocukların oyun saatinde ekran açılmayabilir.
Ardından evde neyin değiştiğine bakılabilir. Sohbet arttı mı? Yemek daha kısa veya daha sakin mı geçti? Kimse televizyonun eksikliğini fark etmedi mi? Yoksa aile üyeleri belirli bir programı birlikte izlemeyi gerçekten özledi mi?
Bu gözlem, başkalarının evinde uygulanan kuralları kopyalamaktan daha yararlı olabilir. Çünkü televizyon kullanımının yoğunluğu, evde yaşayan kişilerin yaşı, günlük programı ve alışkanlıkları her ailede farklıdır.
Amaç televizyonu evden çıkarmak değil yerini belirlemek
Televizyonun sürekli açık olması zamanla fark edilmeyen bir ev alışkanlığına dönüşebilir. Kimse özellikle televizyon izlemese bile ekran yemek sırasında, oyun oynarken, sohbet ederken veya günlük işler yapılırken çalışmaya devam edebilir.
Bunu değiştirmek için televizyonu tamamen kaldırmak veya bütün aileye katı yasaklar koymak gerekmez. Daha önemli olan, televizyonun gerçekten ne zaman izlendiğini ve ne zaman yalnızca alışkanlık nedeniyle açık kaldığını fark etmektir.
Yemek sırasında ekranı kapatmak, çocuk oyun oynarken daha sakin bir ortam oluşturmak, sohbet ederken televizyonu arka plandan çıkarmak ve izlenecek programı bilinçli seçmek küçük ama uygulanabilir değişikliklerdir.
Televizyon ailece film izlenen keyifli bir araç olarak kalabilir. Ancak evin her anını dolduran sürekli bir ses olmak zorunda değildir. Bazen kumandaya uzanmamak, evde sohbetin, oyunun, sessizliğin ve günlük hayatın kendi sesine yeniden yer açmak için yeterli olabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Televizyon ve diğer ekranların ev içindeki kullanım biçimi; aile bireylerinin yaşı, günlük programı ve ihtiyaçlarına göre farklılık gösterebilir. Evde uygulanacak ekran düzeni belirlenirken aile bireylerinin günlük rutinleri ve birlikte geçirilen zaman dikkate alınmalıdır.